Lo xong chuyện hậu sự cho cha, Thành Cương bèn lựa lời thưa với mẹ, mong bà cùng anh ra thành phố sinh sống. Mẹ anh cứ khăng khăng không chịu. Bà bảo nhà quê thanh tịnh, lên thành phố ồn ào sợ khó quen. Thành Cương lại cho rằng mẹ mình không nỡ bỏ mặc chồng vừa nằm xuống phải lạnh lẽo khói hương. Trước khi lên đường, Thành Cương nói thật: “Lâu nay mẹ không cho con gửi tiền về nhà, nhưng bây giờ mẹ già cả neo đơn, cứ mỗi tháng con xin gửi mẹ 200 đồng gọi là sinh hoạt phí”. Mẹ anh đáp: “Nhà quê tiêu pha không tốn kém, cho mẹ 100 đồng là đủ rồi”.
Quê Thành Cương là một xóm nghèo ở nơi xa xôi biên viễn, anh bưu tá mỗi tháng chỉ đến một đôi lần mà thôi. Dạo này thanh niên trai tráng trong xóm đua nhau lên thành phố làm thuê kiếm sống, ở quê nhà toàn là trẻ nhỏ, cụ già, bà lão ngày ngày mong ngóng tin tức người thân đang lưu lạc phương xa. Vì vậy, hễ thấy anh bưu tá đạp xe về xóm là y như mọi người lại vây kín, hỏi han xem có thư từ bưu kiện gì không, rồi tỏa ra hoan hỉ cùng chia sẻ niềm vui.
Rồi hôm nọ, anh bưu tá vừa đến, mẹ Thành Cương đang ở sau vườn hái rau nghe người hàng xóm kêu toáng lên: “Bà Thành ơi, có giấy báo, những 2.400 đồng cơ, ôi thằng Cương mới hiếu thảo làm sao!”. Tin bà Thành nhận được số tiền lớn như vậy chẳng mấy chốc lan nhanh trong cả xóm, ai cũng tấm tắc khen ngợi, còn bản thân bà sung sướng vô cùng, suốt đêm không sao chợp mắt. Bà ngồi dậy biên mấy chữ cho Thành Cương. Tuy bà không được đến trường, nhưng ông ngoại Thành Cương là thầy giáo tiểu học nên đã dạy con gái cũng có thể đọc được, viết được. Bà hỏi Thành Cương đã dặn mỗi tháng chỉ cần 100 đồng, sao lại gửi nhiều thế? Anh trả lời: nhân viên bưu điện ít khi về tới xóm, sợ mẹ không kịp có tiền tiêu nên gửi luôn một thể. Thành Cương còn giải thích thêm: “Lương con cũng khá, mẹ cứ nhận lấy 200 đồng, tiêu không hết thì để dành phòng khi cần kíp cũng được chứ sao”. Đọc xong thư con, bà Thành nhoẻn miệng cười một mình.
Nhưng vài tháng sau Thành Cương bỗng nhận được thư mẹ, viết rất ngắn, bà dặn con không gửi sinh hoạt phí cả năm vào một lần, sang năm cứ chia ra tháng mà gửi, mỗi tháng một lần. Ngoảnh đi ngoảnh lại năm cũ cũng trôi qua. Thành Cương bận rộn với một vài công trình, nhớ lời mẹ dặn, nhưng sợ lỡ dịp không kịp gửi tiền về để bà tiêu nên anh đành gửi luôn cả thể 2.400 đồng như trước.
Hai mươi ngày sau, Thành Cương nhận được 2.200 đồng của mẹ anh trả lại, đang phân vân không hiểu vì lý do gì thì thư của bà đã tới. Một lần nữa bà căn dặn rõ ràng: “Nếu không gửi theo tháng, dẫu một xu mẹ cũng chẳng cần!”. Mãi đến hôm nay Thành Cương gặp người ở quê lên chơi, hỏi ra mới biết mẹ mình tuy cô đơn nhưng mỗi tháng cũng có một lần cùng bà con vui như Tết, ấy là khi anh bưu tá đạp xe về xóm đem cho họ những giấy báo lĩnh tiền, tuy chẳng nhiều nhặn gì cho cam mà cái xóm nhỏ xa xôi ấy cứ râm rang suốt mấy ngày. Thành Cương nước mắt lưng tròng, anh đã thấu tỏ tâm tư của mẹ, bà muốn mỗi năm thụ hưởng 12 lần vui sướng, bà đâu chỉ mong ngóng nơi đồng tiền con gửi mà là tấm lòng, tấm lòng của những người xa xứ.
(Thái Nguyễn Bạch Liên dịch)


















