Ngày xửa ngày xưa, có một cây táo rất to. Một cậu bé rất thích đến chơi với cây táo mỗi ngày. Nó leo lên ngọn cây hái táo ăn, ngủ trưa trong bóng râm. Nó yêu cây táo và cây cũng rất yêu nó. Thời gian trôi qua, cậu bé đã lớn và không còn đến chơi với cây táo mỗi ngày.

Một ngày nọ, cậu bé trở lại chỗ cây táo với vẻ mặt buồn rầu, cây táo reo to:

- Hãy đến chơi với ta.

- Cháu không còn là trẻ con, cháu chẳng thích chơi quanh gốc cây nữa. Cháu chỉ thích đồ chơi thôi và cháu đang cần tiền để mua chúng.

- Ta rất tiếc là không có tiền, nhưng cậu có thể hái tất cả táo của ta và đem bán. Rồi cậu sẽ có tiền.

Cậu bé rất mừng. Nó vặt tất cả táo trên cây và sung sướng bỏ đi. Cây táo lại buồn bã vì cậu bé chẳng quay lại nữa.

Một hôm, cậu bé – giờ đã là một chàng trai – trở lại và cây táo vui lắm:

- Hãy đến chơi với ta.

- Cháu không có thời gian để chơi. Cháu còn phải làm việc nuôi sống gia đình. Gia đình cháu đang cần một mái nhà để trú ngụ. Bác có giúp gì được cháu không?

- Ta xin lỗi, ta không có nhà. Nhưng cậu có thể chặt cành của ta để dựng nhà.

Và chàng trai chặt hết cành cây. Cây táo mừng lắm nhưng cậu bé vẫn chẳng quay lại. Cây táo lại cảm thấy cô đơn và buồn bã.

Một ngày hè nóng nực, chàng trai – bây giờ đã là người có tuổi – quay lại và cây táo vô cùng vui sướng.

- Hãy đến chơi với ta.

- Cháu đang buồn vì cảm thấy mình già đi. Cháu muốn đi chèo thuyền thư giãn một mình. Bác có thể cho cháu một cái thuyền không?

- Hãy dùng thân cây của ta để đóng thuyền. Rồi cậu chèo ra xa thật xa và sẽ thấy thanh thản.

Chàng trai chặt thân cây làm thuyền. Cậu chèo thuyền đi.

Nhiều năm sau, chàng trai quay lại.

- Xin lỗi, con trai của ta. Nhưng ta chẳng còn gì cho cậu nữa. Không còn táo.

- Cháu có còn răng nữa đâu mà ăn.

- Ta cũng chẳng còn cành cho cậu leo trèo.

- Cháu đã quá già rồi để mà leo trèo.

- Ta thật sự chẳng giúp gì cho cậu được nữa. Cái duy nhất còn lại là bộ rễ đang chết dần mòn của ta – cây táo nói trong nước mắt.

- Cháu chẳng cần gì nhiều, chỉ cần một chỗ ngồi nghỉ. Cháu đã quá mệt mỏi sau những năm đã qua.

- Ôi, thế thì cái gốc cây già cỗi này là một nơi rất tốt cho cậu ngồi dựa vào và nghỉ ngơi. Hãy đến đây với ta.

Chàng trai ngồi xuống và cây táo mừng rơi nước mắt.

Đây là câu chuyện của tất cả chúng ta. Cây táo là cha mẹ chúng ta. Khi chúng ta còn trẻ, ta thích chơi với cha mẹ. Khi lớn lên, chúng ta bỏ họ mà đi và chỉ quay trở về khi ta cần họ giúp đỡ. Bất kể khi nào cha mẹ vẫn luôn sẵn sàng nâng đỡ chúng ta để ta được hạnh phúc. Ta phải sống sao cho trọn đạo làm con.

(st)

Có một người cha nghèo đã quở mắng đứa con gái 3 tuổi của mình vì tội lãng phí cả một cuộn giấy gói quà màu vàng. Tiền bạc eo hẹp, người cha nổi giận khi đứa bé cắt cuộn giấy quý ra thành từng mảnh nhỏ trang trí một chiếc hộp giấy. Sáng sớm hôm sau, cô bé mang chiếc hộp đến và nói với cha: “Con tặng cha”.

Người cha cảm thấy bối rối vì cơn giận dữ của mình hôm trước nhưng rồi cơn giận dữ lại bùng lên khi ông mở ra thấy cái hộp trống rỗng. Ông mắng đứa con gái. Cô bé ngước nhìn cha, nước mắt rưng rưng: “Cha ơi, đó đâu phải là chiếc hộp rỗng, con đã thổi đầy những nụ hôn để tặng cha mà!”

Người cha giật mình. Ông vòng tay ôm lấy cô con gái bé nhỏ cầu xin con tha thứ.

Ðứa con gái nhỏ sau đó không bao lâu qua đời trong một tai nạn. Nhiều năm sau người cha vẫn giữ khư khư chiếc hộp giấy bên cạnh mình. Mỗi khi gặp chuyện nản lòng, ông lấy ra một nụ hôn tưởng tượng và nghĩ đến tình yêu mà cô con gái bé bỏng của ông dã thổi vào chiếc hộp.

Trong cuộc sống, chúng ta sẽ và đã nhận được những chiếc hộp quý giá chứa đầy tình yêu và những nụ hôn vô tư từ con cái chúng ta, từ bè bạn, từ gia đình. Trên đời này, chúng ta không thể có được những tài sản nào quý giá hơn những chiếc hộp chứa đầy tình yêu vô tư như thế.

(st)

(Trích thư của Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln gửi thầy hiệu trưởng ngôi trường nơi con trai ông theo học.)

Con tôi sẽ phải học tất cả những điều này, rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật. Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi một kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở đâu đó sẽ có một con người chính trực; cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ có một nhà lãnh đạo tận tâm. Bài học này sẽ mất nhiều thời gian, tôi biết; nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết rằng một đồng đôla kiếm được do công sức lao động của mình bỏ ra còn quý giá hơn nhiều so với năm đôla nhặt được trên hè phố…

Xin thầy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng.

Xin hãy dạy cháu tránh xa sự đố kỵ.

Xin dạy cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng. Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất lại là những kẻ dễ bị đánh bại nhất…

Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kỳ diệu của sách… nhưng cũng cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống: đàn chim tung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong ánh nắng và những bông hoa nở ngát bên đồi xanh.

Xin giúp cháu có niềm tin vào ý kiến riêng của bản thân, dù tất cả mọi người xung quanh đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm…

Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng với những người hòa nhã và cứng rắn với những kẻ thô bạo. Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chỉ biết chạy theo thời thế.

Xin hãy dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người nhưng cũng xin thầy dạy cho cháu biết cần phải sàng lọc những gì nghe được qua một tấm lưới chân lý để cháu chỉ đón nhận những gì tốt đẹp…

Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã, xin hãy dạy cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt.

Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yểm thế và cẩn trọng trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy.

Xin hãy dạy cho cháu rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất, nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình…

Xin hãy dạy cho cháu ngoảnh tai làm ngơ trước một đám đông đang gào thét… và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng…

Xin hãy đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện nên được những thanh sắt cứng rắn.

Xin hãy dạy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân, bởi vì khi đó cháu sẽ luôn có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại.

Đây quả là một yêu cầu quá lớn, tôi biết, thưa thầy. Nhưng xin thầy cố gắng hết sức mình, nếu được vậy, con trai tôi quả thật là một cậu bé hạnh phúc và may mắn.

Hai đứa trẻ nọ có một người cha tối ngày say xỉn. Tuổi thơ của chúng trôi qua với hình ảnh một người cha rất đáng sợ mỗi khi nhậu say về. Năm tháng trôi qua, hai cậu đã lớn và mỗi người có một cuộc sống của riêng mình.

Một nhà tâm lý học đi tìm thực tế cho bài nghiên cứu “Tác động của sự say xỉn” đã tìm đến hai người. Một người giờ đây đã thành phiên bản mới của cha cậu ngày xưa: một tay bợm nhậu suốt ngày chìm trong bia rượu. Còn người kia lại là một trong những người đi đầu trong việc phòng chống bia rượu.

Nhà tâm lý học hỏi người đầu tiên:

- Tại sao anh trở thành bợm nhậu?

Và hỏi người thứ hai:

- Tại sao anh lại tham gia phong trào bài trừ rượu bia?

Các bạn biết không, thật là bất ngờ, cả hai cùng đưa ra một câu trả lời:

- Có một người cha như vậy đương nhiên là tôi phải trở thành một người như thế này rồi.

Có một câu danh ngôn:

“Cảnh khổ là một nấc thang cho bậc anh tài, một kho tàng cho kẻ khôn khéo, một vực thẳm cho kẻ yếu đuối”.

Hoàn cảnh không bao giờ là nguyên nhân cho những hành động không đúng mực, tiêu cực hoặc sai trái. Nó chỉ là lý do để những kẻ lười biếng, không có ý chí và tâm hồn hẹp hòi vin vào đó để tự bào chữa cho mình mà thôi.

Trong cuộc sống, không có trở ngại nào lớn bằng việc mình cho bản thân mình cái quyền được vấp ngã.

(st)

“Enricô ơi! Sáng nay khi cô giáo của em con lại chơi, cha nhận thấy con đã nói một câu vô lễ với mẹ. Thái độ vô lễ của con đã xuyên thấu trái tim cha như một mũi dao.

Cha còn nhớ mấy năm trước khi con bệnh, mẹ con đã thức suốt đêm bên giường con, lắng nghe từng hơi thở, nhịp đập trái tim con. Mẹ con đã lo lắng đến rộc người và đã lặng lẽ khóc nức nở mỗi khi con chợp mắt. Con có biết một người mẹ sẽ sẵn lòng đem một năm hạnh phúc của mình để đổi lấy một giờ đau đớn cho con; một người mẹ sẽ vui lòng đi xin ăn để nuôi con và sẵn sàng hi sinh tính mạng của mình để cứu sống con! Trong đời con rồi sẽ có rất nhiều những ngày buồn, ảm đạm, nhưng cái ngày buồn thảm nhất chính là ngày con sẽ mất mẹ con.

Rồi đây con sẽ trưởng thành, những phấn đấu, rèn luyện sẽ giúp con trở thành người mạnh mẽ. Nhưng con sẽ không bao giờ quên được hình ảnh mẹ con và con sẽ ước gì lại được nghe thấy giọng nói êm ái, trông thấy nét mặt hiền từ của mẹ con, vì dù lớn đến mức nào, khỏe đến mức nào, con vẫn sẽ thấy mình là một đứa trẻ trơ vơ và yếu đuối. Con sẽ hồi tưởng lại những lúc đã làm cho mẹ con phật lòng. Lòng hối hận sẽ cắn rứt con. Hình ảnh dịu dàng và nhân hậu của mẹ con khi ấy sẽ làm con thêm đau khổ.

Con nên nhớ rằng hiếu thảo là một bổn phận thiêng liêng của con người. Kẻ nào giày xéo lên chữ hiếu là kẻ bỏ đi. Những kẻ giết người nếu biết tôn kính cha mẹ cũng còn một điểm thành thực trong tâm; con người dù sang trọng tuyệt vời nếu làm buồn lòng mẹ, xúc phạm đến mẹ, cũng là kẻ không có nhân cách.

Chính vì thế cha mong và tin rằng con hãy xin lỗi mẹ con, để mẹ con hôn con, để cái hôn ấy xóa sạch vết vô ơn trên trán con.

Cha của con

Đêm giao thừa, ăn mì sợi đón năm mới là phong tục tập quán của người Nhật, cho đến ngày đó công việc làm ăn của quán mì rất phát đạt. Ngày thường, đến chạng vạng tối trên đường phố hãy còn tấp nập ồn ào nhưng vào ngày này mọi người đều lo về nhà sớm hơn một chút để kịp đón năm mới. Vì vậy đường phố trong phút chốc đã trở nên vắng vẻ.
Ông chủ Bắc Hải Đình là một người thật thà chất phát, còn bà chủ là một người nhiệt tình, tiếp đãi khách như người thân. Đêm giao thừa, khi bà chủ định đóng cửa thì cánh cửa bị mở ra nhè nhẹ, một người phụ nữ trung niên dẫn theo hai bé trai bước vào. Đứa nhỏ khoảng sáu tuổi, đứa lớn khoảng 10 tuổi. Hai đứa mặc đồ thể thao giống nhau, còn người phụ nữ mặc cái áo khoác ngoài lỗi thời.
- Xin mời ngồi!
Nghe bà chủ mời, người phụ nữ rụt rè nói:
- Có thể… cho tôi một… bát mì được không?
Phía sau người phụ nữ, hai đứa bé đang nhìn chăm chú.
- Đương nhiên… đương nhiên là được, mời ngồi vào đây.
Bà chủ dắt họ vào bàn số hai, sau đó quay vào bếp gọi to:
- Cho một bát mì.
Ba mẹ con ngồi ăn chung một bát mì trông rất ngon lành, họ vừa ăn vừa trò chuyện khe khẽ với nhau. “Ngon quá” – thằng anh nói.
- Mẹ, mẹ ăn thử đi – thằng em vừa nói vừa gắp mì đưa vào miệng mẹ.
Sau khi ăn xong, người phụ nữ trả một trăm năm mươi đồng. Ba mẹ con cùng khen: “Thật là ngon! Cám ơn!” rồi cúi chào và bước ra khỏi quán.
- Cám ơn các vị! Chúc năm mới vui vẻ – ông bà chủ cùng nói.
Công việc hàng ngày bận rộn, thế mà đã trôi qua một năm. Lại đến ngày 31/12, ngày chuẩn bị đón năm mới. Công việc của Bắc Hải Đình vẫn phát đạt. So với năm ngoái, năm nay có vẻ bận rộn hơn. Hơn mười giờ, bà chủ toan đóng cửa thì cánh cửa lại bị mở ra nhè nhẹ. Bước vào tiệm là một người phụ nữ dẫn theo hai đứa trẻ. Bà chủ nhìn thấy cái áo khoác lỗi thời liền nhớ lại vị khách hàng cuối cùng năm ngoái.
- Có thể… cho tôi một… bát mì được không?
- Đương nhiên… đương nhiên, mời ngồi!
Bà chủ lại đưa họ đến bàn số hai như năm ngoái, vừa nói vọng vào bếp:
- Cho một bát mì.
Ông chủ nghe xong liền nhanh tay cho thêm củi vào bếp trả lời:
- Vâng, một bát mì!
Bà chủ vào trong nói nhỏ với chồng:
- Này ông, mình nấu cho họ ba bát mì được không?
- Không được đâu, nếu mình làm thế chắc họ sẽ không vừa ý.
Ông chủ trả lời thế nhưng lại bỏ nhiều mì vào nồi nước lèo, ông ta cười cười nhìn vợ và thầm nghĩ: “Trông bà bề ngoài khô khan nhưng lòng dạ cũng không đến nỗi nào!”
Ông làm một tô mì to thơm phức đưa cho bà vợ bưng ra. Ba mẹ con ngồi quanh bát mì vừa ăn vừa thảo luận. Những lời nói của họ đều lọt vào tai hai vợ chồng ông chủ quán.
- Thơm quá!
- Năm nay vẫn được đến Bắc Hải Đình ăn mì thật là may mắn quá!
- Sang năm nếu được đến đây nữa thì tốt biết mấy!
Ăn xong, trả một trăm năm mươi đồng, ba mẹ con ra khỏi tiệm Bắc Hải Đình.
- Cám ơn các vị! Chúc năm mới vui vẻ!
Nhìn theo bóng dáng ba mẹ con, hai vợ chồng chủ quán thảo luận với nhau một lúc lâu.

phần 2:

Đến ngày 31/12 lần thứ ba, công việc làm ăn của Bắc Hải Đình vẫn rất tốt, vợ chồng ông chủ quán bận rộn đến nỗi không có thời gian nói chuyện. Đến 9g30 tối, cả hai người đều cảm thấy trong lòng có một cảm giác gì đó khó tả. Đến 10 giờ, nhân viên trong tiệm đều đã nhận bao lì xì và ra về. Ông chủ vội vã tháo các tấm bảng trên tường ghi giá tiền của năm nay là “200đ/bát mì” và thay vào đó giá của năm ngoái “150đ/bát mì”. Trên bàn số hai, ba mươi phút trước bà chủ đã đặt một tờ giấy “Đã đặt chỗ”. Đúng 10g30, ba mẹ con xuất hiện, hình như họ cố chờ khách ra về hết rồi mới đến. Đứa con trai lớn mặc bộ quần áo đồng phục cấp hai, đứa em mặc bộ quần áo của anh, nó hơi rộng một chút, cả hai đứa đều đã lớn rất nhiều.

- Mời vào! Mời vào! – bà chủ nhiệt tình chào đón.

Nhìn thấy khuôn mặt tươi cười của bà chủ, người mẹ chậm rãi nói:

- Làm ơn nấu cho chúng tôi… hai bát mì được không?

- Được chứ, mời ngồi bên này!

Bà chủ lại đưa họ đến bàn số hai, nhanh tay cất tờ giấy “Đã đặt chỗ” đi, sau đó quay vào trong la to: “Hai bát mì”.

- Vâng, hai bát mì. Có ngay.

Ông chủ vừa nói vừa bỏ ba phần mì vào nồi.

Ba mẹ con vừa ăn vừa trò chuyện, dáng vẻ rất phấn khởi. Đứng sau bếp, vợ chồng ông chủ cũng cảm nhận được sự vui mừng của ba mẹ con, trong lòng họ cũng cảm thấy vui lây.

- Tiểu Thuần và anh lớn này, hôm nay mẹ muốn cảm ơn các con!

- Cảm ơn chúng con? Tại sao ạ?

- Chuyện là thế này: vụ tai nạn xe hơi của bố các con đã làm cho tám người bị thương, công ty bảo hiểm chỉ bồi thường một phần, phần còn lại chúng ta phải chịu, vì vậy mấy năm nay mỗi tháng chúng ta đều phải nộp năm mươi ngàn đồng.

- Chuyện đó thì chúng con biết rồi – đứa con lớn trả lời.

Bà chủ đứng bên trong không dám động đậy để lắng nghe.

- Lẽ ra phải đến tháng ba năm sau chúng ta mới nộp hết nhưng năm nay mẹ đã nộp xong cả rồi!

- Hả, mẹ nói thật đấy chứ?

- Ừ, mẹ nói thật. Bởi vì anh lớn nhận trách nhiệm đi đưa báo, còn Tiểu Thuần giúp mẹ đi chợ nấu cơm làm mẹ có thể yên tâm làm việc, công ty đã phát cho mẹ một tháng lương đặc biệt, vì vậy số tiền chúng ta còn thiếu mẹ đã nộp hết rồi.

- Mẹ ơi! Anh ơi! Thật là tốt quá, nhưng sau này mẹ cứ để con tiếp tục nấu cơm nhé.

- Con cũng tiếp tục đi đưa báo. Tiểu Thuần chúng ta phải cố gắng lên!

- Mẹ cám ơn hai anh em con nhiều!

- Tiểu Thuần và con có một bí mật chưa nói cho mẹ biết. Đó là vào một ngày chủ nhật của tháng mười một, trường của Tiểu Thuần gửi thư mời phụ huynh đến dự một tiết học. Thầy giáo của Tiểu Thuần còn gửi một bức thư đặc biệt cho biết bài văn của Tiểu Thuần đã được chọn làm đại diện cho Bắc Hải đảo đi dự thi văn toàn quốc. Con nghe bạn của Tiểu Thuần nói mới biết nên hôm đó con đã thay mẹ đến dự.

- Có thật thế không? Sau đó ra sao?

- Thầy giáo ra đề bài: “Chí hướng và nguyện vọng của em là gì?” Tiểu Thuần đã lấy đề tài bát mì để viết và được đọc trước tập thể nữa chứ. Bài văn được viết như sau: “Ba bị tai nạn xe mất đi để lại nhiều gánh nặng. Để gánh vác trách nhiệm này, mẹ phải thức khuya dậy sớm để làm việc”. Đến cả việc hàng ngày con phải đi đưa báo, em cũng viết vào bài nữa. Lại còn: “Vào tối 31/12, ba mẹ con cùng ăn một bát mì rất ngon. Ba người chỉ gọi một tô mì, nhưng hai vợ chồng bác chủ tiệm vẫn cám ơn và còn chúc chúng tôi năm mới vui vẻ nữa. Lời chúc đó đã giúp chúng tôi có dũng khí để sống, khiến cho gánh nặng của ba để lại nhẹ nhàng hơn”. Vì vậy Tiểu Thuần viết rằng nguyện vọng của nó là sau này mở một tiệm mì, trở thành ông chủ tiệm mì lớn nhất ở Nhật Bản, cũng sẽ nói với khách hàng của mình những câu như: “Cố gắng lên! Chúc hạnh phúc! Cám ơn!”

Đứng sau bếp, hai vợ chồng chủ quán lặng người lắng nghe ba mẹ con nói chuyện mà nước mắt lăn dài.

- Bài văn đọc xong, thầy giáo nói: anh của Tiểu Thuần hôm nay thay mẹ đến dự, mời em lên phát biểu vài lời.

- Thật thế à? Thế lúc đó con nói sao?

- Bởi vì quá bất ngờ nên lúc đầu con không biết phải nói gì cả, con nói: “Cám ơn sự quan tâm và thương yêu của thầy cô đối với Tiểu Thuần. Hàng ngày em con phải đi chợ nấu cơm nên mỗi khi tham gian hoạt động đoàn thể gì đó nó đều phải vội vả về nhà, điều này gây không ít phiền toái cho mọi người. Vừa rồi khi em con đọc bài văn thì trong lòng con cảm thấy sự xấu hổ nhưng đó là sự xấu hổ chân chính. Mấy năm nay mẹ chỉ gọi một bát mì, đó là cả một sự dũng cảm. Anh em chúng con không bao giờ quên được… Anh em con tự hứa sẽ cố gắng hơn nữa, quan tâm chăm sóc mẹ nhiều hơn. Cuối cùng con nhờ các thầy cô quan tâm giúp đỡ cho em con.”

Ba mẹ con nắm tay nhau, vỗ vai động viên nhau, vui vẻ cùng nhau ăn hết tô mì đón năm mới rồi trả 300 đồng, nói câu cám ơn vợ chồng chủ quán, cúi chào và ra về. Nhìn theo ba mẹ con, vợ chồng ông chủ quán nói với theo:

- Cám ơn! Chúc mừng năm mới!

phần 3:

Lại một năm nữa trôi qua.

Bắc Hải Đình vào lúc 9g tối, bàn số hai được đặt một tấm giấy “Đã đặt chỗ” nhưng ba mẹ con vẫn không thấy xuất hiện.

Năm thứ hai rồi thứ ba, bàn số hai vẫn không có người ngồi. Ba mẹ con vẫn không thấy trở lại. Việc làm ăn của Bắc Hải Đình vẫn như mọi năm, toàn bộ đồ đạc trong tiệm được thay đổi, bàn ghế được thay mới nhưng bàn số hai thì được giữ lại y như cũ.

“Việc này có ý nghĩa như thế nào?” Nhiều người khách cảm thấy ngạc nhiên khi nhìn thấy cảnh này nên đã hỏi. Ông bà chủ liền kể lại câu chuyện bát mì cho mọi người nghe. Cái bàn cũ kia được đặt ngay chính giữa, đó cũng là một sự hy vọng một ngày nào đó ba vị khách kia sẽ quay trở lại, cái bàn này sẽ dùng để tiếp đón họ. Bàn số hai “cũ” trở thành “cái bàn hạnh phúc”, mọi người đều muốn thử ngồi vào cái bàn này.

Rồi rất nhiều lần 31/12 đã đi qua.

Lại một ngày 31/12 đến. Các chủ tiệm lân cận Bắc Hải Đình sau khi đóng cửa đều dắt người nhà đến Bắc Hải Đình ăn mì. Họ vừa ăn vừa chờ tiếng chuông giao thừa vang lên. Sau đó, mọi người đi bái thần, đây là thói quen năm, sáu năm nay. Hơn 9g30 tối, trước tiên vợ chồng ông chủ tiệm cá đem đến một chậu cá còn sống. Tiếp đó, những người khác đem đến nào là rượu, thức ăn, chẳng mấy chốc đã có khoảng ba, bốn chục người. Mọi người rất vui vẻ. Ai cũng biết lai lịch của bàn số hai. Không ai nói ra nhưng thâm tâm họ đang mong chờ giây phút đón mừng năm mới. Người thì ăn mì, người thì uống rượu, người bận rộn chuẩn bị thức ăn… Mọi người vừa ăn, vừa trò chuyện, từ chuyện trên trời dưới đất đến chuyện nhà bên có thêm một chú nhóc nữa. Chuyện gì cũng tạo thành một chuỗi câu chuyện vui vẻ. Ở đây ai cũng coi nhau như người nhà.
Đến 10g30, cửa tiệm bỗng nhiên mở ra nhè nhẹ, mọi người trong tiệm liền im bặt và nhìn ra cửa. Hai thanh niên mặc veston, tay cầm áo khoác bước vào, mọi người trong quán thở phào và không khí ồn ào náo nhiệt trở lại. Bà chủ định ra nói lời xin lỗi khách vì quán đã hết chỗ thì đúng lúc đó một người phụ nữ ăn mặc hợp thời trang bước vào, đứng giữa hai thanh niên.

Mọi người trong tiệm dường như nín thở khi nghe người phụ nữ ấy nói chầm chậm:

- Làm ơn… làm ơn cho chúng tôi ba bát mì được không?

Gương mặt bà chủ chợt biến sắc. Đã mười mấy năm rồi, hình ảnh bà mẹ trẻ cùng hai đứa con trai chợt hiện về và bây giờ họ đang đứng trước mặt bà đây. Đứng sau bếp, ông chủ như mụ người đi, giơ tay chỉ vào ba người khách, lắp lắp nói:

- Các vị… các vị là…

Một trong hai thanh niên tiếp lời:

- Vâng! Vào ngày cuối năm của mười bốn năm trước đây, ba mẹ con cháu đã gọi một bát mì, nhận được sự khích lệ của bát mì đó, ba mẹ con cháu như có thêm nghị lực để sống. Sau đó, ba mẹ con cháu đã chuyển đến sống ở nhà ông bà ngoại ở Tư Hạ. Năm nay cháu thi đỗ vào trường y, hiện đang thực tập tại khoa nhi của bệnh viện Kinh Đô. Tháng tư năm sau cháu sẽ đến phục vụ tại bệnh viện tổng hợp của Trát Hoảng. Hôm nay, chúng cháu trước là đến chào hỏi bệnh viện, thuận đường ghé thăm mộ của ba chúng cháu. Còn em cháu mơ ước trở thành ông chủ tiệm mì lớn nhất Nhật Bản không thành, hiện đang là nhân viên của Ngân hàng Kinh Đô. Cuối cùng, ý định nung nấy từ bao lâu nay của chúng cháu là hôm nay, ba mẹ con cháu muốn đến chào hỏi hai bác và ăn mì ở Bắc Hải Đình này.

Ông bà chủ quán vừa nghe vừa gật đầu mà nước mắt ướt đẫm mặt. Ông chủ tiệm rau ngồi gần cửa ra vào đang ăn đầy miệng mì, vội vả nhả ra, đứng dậy nói:

- Này, ông bà chủ, sao lại thế này? Không phải là ông bà đã chuẩn bị cả mười năm nay để có ngày gặp mặt này đó sao? Mau tiếp khách đi chứ. Mau lên!

Bà chủ như bừng tỉnh giấc, đập vào vai ông hàng rau, cười nói:

- Ồ phải… Xin mời! Xin mời! Nào bàn số hai cho ba bát mì.

Ông chủ vội vàng lau nước mắt trả lời:

- Có ngay. Ba bát mì.

kết:

Thật ra cái mà ông bà chủ tiệm bỏ ra không có gì nhiều lắm, chỉ là vài vắt mì, vài câu nói chân thành mang tính khích lệ, động viên chúc mừng. Với xã hội năng động ngày nay, con người dường như có một chút gì đó lạnh lùng, nhẫn tâm. Nhưng từ câu chuyện này, tôi đi đến kết luận rằng: chúng ta không nên chịu ảnh hưởng của hoàn cảnh xung quanh, chỉ cần bạn có một chút quan tâm dành cho người khác thì bạn có thể đem đến niềm hạnh phúc cho họ rồi. Chúng ta không nên nhỏ nhoi ích kỷ bởi tôi tin trong mỗi chúng ta đều ẩn chứa một tấm lòng nhân ái. Hãy mở kho tàng ấy ra và thắp sáng nó lên dù chỉ là một chút ánh sáng yếu ớt, nhưng trong đêm đông giá rét thì nó có thể mang lại sự ấm áp cho mọi người.

Câu chuyện này xuất hiện làm xúc động không ít độc giả Nhật Bản. Có người nhận xét rằng: “Đọc xong câu chuyện này không ai không rơi nước mắt”. Đây chỉ là lời nhận xét mang tính phóng đại một chút nhưng nó không phải là không thực tế. Quả thật, nhiều người đọc xong câu chuyện đã phải rơi lệ, chính sự quan tâm chân thành và lòng nhân hậu trong câu chuyện đã làm cho họ phải xúc động.

4 tuổi, tuổi bắt đầu biết ký ức nhớ về những Noel trong đời, ba mẹ chở đi xem hang đá ở nhà thờ. Người đông, đường chật, chiếc xe đạp của ba ngả nghiêng theo dòng người. Ba đứng ngoài nhà thờ canh xe, mẹ bồng con chen vào để được ngắm tượng Chúa hài đồng mỉm cười an lành…
7 tuổi, đi xem hang đá đã thành một truyền thống của gia đình mình, dù nhà mình không theo đạo. Năm nay đến lượt mẹ giữ xe, ba ẵm con, thằng nhóc bé tí và gầy nhom, cố vươn lên ngắm đèn màu lấp lánh…
12 tuổi, đã đủ cao, đủ dạn dĩ để chen lấn đến sát bên hang đá. Mẹ cũng ráng nhích vào cùng con trai chụp một bức hình xinh xắn. Và ba vẫn ở ngoài trông xe… Chưa bao giờ nhà mình có một tấm hình đủ đầy bên hang đá ấy…
17 tuổi, con lớn bộn, nhà mình đi xem hang đá bằng hai xe. Dọc đường, con mải nói chuyện với đứa bạn tình cờ gặp nên lạc mất ba mẹ… Đương nhiên, chẳng còn trẻ con gì để sợ hãi mà khóc. Con quay xe, không xem hang đá nữa, dạo vài vòng thành phố bé nhỏ, nhìn ngắm người xe. Về nhà, mẹ nhẹ nhàng bảo: “Ba mẹ chờ con mãi…”.
20 tuổi, con đi học ở Sài Gòn. Dịp Noel, con ham vui theo bạn bè về tận xứ đạo ở Biên Hòa (Đồng Nai) xem hang đá. Đẹp, lạ, mải ngắm, mải đùa giỡn, con quên mất điện về cho ba mẹ. Để giữa dòng người ken đặc, mẹ điện lên: “Noel vui không con?”. “Dạ vui lắm mẹ, mà ba mẹ có đi thăm hang đá không?”. “Không con à. Ba mẹ già rồi. Mà con vui là ba mẹ vui rồi, nhưng nhớ giữ sức khỏe nghe con!”…
…Có lẽ trong mắt ba mẹ, bao nhiêu năm rồi hang đá cũng vẫn một hình ảnh an lành quen thuộc, còn tình thương ba mẹ dành cho con, theo mùa an lành này chỉ ấm áp hơn mãi…

Đây là một câu chuyện cảm động từ một trận động đất lớn tại Mỹ năm 1989. Cơn chấn động chết người này đã làm nhiều người tử vong chỉ trong chưa đầy bốn phút.

Trong cơn hỗn loạn của trận động đất, có một người cha đang chạy xe đến trường để đón con trai mình. Khi ông tới nơi thì ngôi trường đã tan thành bình địa.

Đứng quan sát những gì còn sót lại của ngôi trường, người cha nhớ lại lời hứa với con trai: “Dù có xảy ra chuyện gì đi nữa, cha vẫn sẽ luôn bên con”. Nước mắt bắt đầu trào ra từ khóe mắt ông. Cảnh vật sao trông vô vọng quá, nhưng ông không thể thất hứa với con được. Nhớ phòng học của con trai nằm ở cuối góc bên phải của ngôi trường, ông vội chạy tới và bắt đầu đào bới đống đổ nát.

Khi ông đang đào, những người cha người mẹ đau khổ khác cũng vừa chạy đến kêu gào thảm thiết: “Trời ơi con trai tôi!”, “Ôi con gái của tôi!”. Họ vừa cố kéo người cha ra khỏi đống đổ nát vừa nói: “Đã quá trễ rồi!”, “Chúng chết cả rồi!”, “Ông không thể làm gì được nữa đâu!”, “Về nhà đi!”. Ngay đến viên cảnh sát và người lính cứu hỏa cũng khuyên ông tốt hơn hết là nên về nhà. Ông nói với những người đã ngăn cản mình: “Mọi người có tính giúp tôi không?”. Họ không trả lời ông và ông lại tiếp tục đào bới, quăng từng viên gạch ra ngoài để cứu con trai mình.

Người đàn ông này cứ đào bới như thế suốt tám tiếng đồng hồ, rồi 12 tiếng, rồi 24 tiếng và rồi đến 36 tiếng. Cuối cùng, ở tiếng thứ 38, khi ông đẩy được viên đá lớn nhất ra ngoài, ông nghe giọng nói của con trai. Ông thét gọi tên con “Armand!” và có tiếng trả lời ông: “Có phải cha không? Con đây nè cha!”.

Rồi cậu bé nói thêm: “Con bảo mấy bạn đừng lo lắng. Con nói với tụi nó nếu cha còn sống, nhất định cha sẽ tới cứu con và khi cha cứu con, tụi nó cũng sẽ được cứu. Cha đã từng hứa với con “dù có xảy ra chuyện gì đi nữa, cha sẽ vẫn luôn bên con!” và cha đã ở đây. Cha đã giữ lời!”.

Lo xong chuyện hậu sự cho cha, Thành Cương bèn lựa lời thưa với mẹ, mong bà cùng anh ra thành phố sinh sống. Mẹ anh cứ khăng khăng không chịu. Bà bảo nhà quê thanh tịnh, lên thành phố ồn ào sợ khó quen. Thành Cương lại cho rằng mẹ mình không nỡ bỏ mặc chồng vừa nằm xuống phải lạnh lẽo khói hương. Trước khi lên đường, Thành Cương nói thật: “Lâu nay mẹ không cho con gửi tiền về nhà, nhưng bây giờ mẹ già cả neo đơn, cứ mỗi tháng con xin gửi mẹ 200 đồng gọi là sinh hoạt phí”. Mẹ anh đáp: “Nhà quê tiêu pha không tốn kém, cho mẹ 100 đồng là đủ rồi”.

Quê Thành Cương là một xóm nghèo ở nơi xa xôi biên viễn, anh bưu tá mỗi tháng chỉ đến một đôi lần mà thôi. Dạo này thanh niên trai tráng trong xóm đua nhau lên thành phố làm thuê kiếm sống, ở quê nhà toàn là trẻ nhỏ, cụ già, bà lão ngày ngày mong ngóng tin tức người thân đang lưu lạc phương xa. Vì vậy, hễ thấy anh bưu tá đạp xe về xóm là y như mọi người lại vây kín, hỏi han xem có thư từ bưu kiện gì không, rồi tỏa ra hoan hỉ cùng chia sẻ niềm vui.

Rồi hôm nọ, anh bưu tá vừa đến, mẹ Thành Cương đang ở sau vườn hái rau nghe người hàng xóm kêu toáng lên: “Bà Thành ơi, có giấy báo, những 2.400 đồng cơ, ôi thằng Cương mới hiếu thảo làm sao!”. Tin bà Thành nhận được số tiền lớn như vậy chẳng mấy chốc lan nhanh trong cả xóm, ai cũng tấm tắc khen ngợi, còn bản thân bà sung sướng vô cùng, suốt đêm không sao chợp mắt. Bà ngồi dậy biên mấy chữ cho Thành Cương. Tuy bà không được đến trường, nhưng ông ngoại Thành Cương là thầy giáo tiểu học nên đã dạy con gái cũng có thể đọc được, viết được. Bà hỏi Thành Cương đã dặn mỗi tháng chỉ cần 100 đồng, sao lại gửi nhiều thế? Anh trả lời: nhân viên bưu điện ít khi về tới xóm, sợ mẹ không kịp có tiền tiêu nên gửi luôn một thể. Thành Cương còn giải thích thêm: “Lương con cũng khá, mẹ cứ nhận lấy 200 đồng, tiêu không hết thì để dành phòng khi cần kíp cũng được chứ sao”. Đọc xong thư con, bà Thành nhoẻn miệng cười một mình.

Nhưng vài tháng sau Thành Cương bỗng nhận được thư mẹ, viết rất ngắn, bà dặn con không gửi sinh hoạt phí cả năm vào một lần, sang năm cứ chia ra tháng mà gửi, mỗi tháng một lần. Ngoảnh đi ngoảnh lại năm cũ cũng trôi qua. Thành Cương bận rộn với một vài công trình, nhớ lời mẹ dặn, nhưng sợ lỡ dịp không kịp gửi tiền về để bà tiêu nên anh đành gửi luôn cả thể 2.400 đồng như trước.

Hai mươi ngày sau, Thành Cương nhận được 2.200 đồng của mẹ anh trả lại, đang phân vân không hiểu vì lý do gì thì thư của bà đã tới. Một lần nữa bà căn dặn rõ ràng: “Nếu không gửi theo tháng, dẫu một xu mẹ cũng chẳng cần!”. Mãi đến hôm nay Thành Cương gặp người ở quê lên chơi, hỏi ra mới biết mẹ mình tuy cô đơn nhưng mỗi tháng cũng có một lần cùng bà con vui như Tết, ấy là khi anh bưu tá đạp xe về xóm đem cho họ những giấy báo lĩnh tiền, tuy chẳng nhiều nhặn gì cho cam mà cái xóm nhỏ xa xôi ấy cứ râm rang suốt mấy ngày. Thành Cương nước mắt lưng tròng, anh đã thấu tỏ tâm tư của mẹ, bà muốn mỗi năm thụ hưởng 12 lần vui sướng, bà đâu chỉ mong ngóng nơi đồng tiền con gửi mà là tấm lòng, tấm lòng của những người xa xứ.

(Thái Nguyễn Bạch Liên dịch)

Đó là một chiếc mũ rất xinh xắn được đan bằng lông dê. Trên chóp mũ đính một cuộn len xoắn nhỏ nhắn và hai chiếc quai được buộc khít đến cằm. Tôi mua chiếc mũ này khi con gái tôi chỉ mới được sáu tuổi.

Vì cháu rất dễ bị đau tai nên tôi cứ đoan chắc rằng cháu sẽ không bao giờ rời khỏi nhà mà không có nó khi mùa đông đến. Nhưng cháu lại không thích và cháu có thể nghĩ ra đủ mọi lý do để khỏi phải đội nó. Rồi cũng đến lúc không thể nghĩ ra một lý do nào, cháu chỉ việc giấu chiếc mũ đi.

Một buổi sáng nọ, khi xe buýt của trường đang bấm còi inh ỏi trước nhà, tôi lại phải tìm mũ cho cháu! “Con không có giấu”- cháu rấm rứt trả lời.

Tôi vặn lại, “Con không có giấu à, sao mẹ tin con cho được?”

Bực tức, tôi kéo cháu ra khỏi nhà để chiếc xe buýt khỏi phải chờ thêm nữa. Khi chiếc xe lăn bánh, tôi với theo: “Tối nay về nhà đừng có than với mẹ là bị đau tai nhé.”

Tôi sập cửa và chiếc xe chạy đi mất. Lúc đang thu đồ, cơn giận của tôi lại nổi lên. “Nó biết nơi nó giấu chiếc mũ mà”. Tôi vừa lầm bầm vừa mở nắp máy giặt, và kìa, chiếc mũ nằm trong hộc máy, ngay nơi tôi đã quẳng nó vào tối qua!

Thật xấu hổ hết chỗ nói. Tôi cứ tới lui trong phòng mà canh đồng hồ. Cháu sẽ ra chơi vào lúc 9:15. Tôi có thể đợi được đến lúc đó để nói với cháu rằng tôi thật sự xin lỗi?

Tôi lái xe đến trường lúc 9:00 và đậu ngoài sân. Cuối cùng thì chuông cũng reng và học sinh các lớp ùa ra giải lao. Cháu kia rồi! tôi bước ra khỏi xe và vẫy tay gọi cháu. Cháu chạy nhanh về phía tôi với một gương mặt rạng rỡ.

“Mẹ mình đó”- cháu khoe với đám bạn đang đi cùng. Tôi ôm cháu và bật khóc.

“Lucinda, mẹ đã tìm thấy chiếc mũ ở chỗ mẹ đã cất tối qua. Cho mẹ xin lỗi nhé”. Cháu nhìn tôi bối rối một lúc rồi ôm tôi, cười rúc rích và nhanh chóng chạy đi chơi cùng các bạn.
Nhiều năm sau đó, tôi tìm thấy một xấp bài kiểm tra và các tờ giấy ghi chú của cháu. Khi mở một quyển tập ra, tôi phát hiện một mẩu giấy ghi bài tập về nhà. Đề bài là “Hãy viết một bài văn về một chuyện đã tác động sâu sắc đến em.”

Kèm theo mẩu giấy là bài luận mà cháu đã viết. Tựa đề của bài luận rất đơn giản: “Chiếc Mũ”. Bên trên là lời phê của cô và bài được điểm A+.

Đoạn cuối cùng kết luận về tác động của “chuyện chiếc mũ” : “Và em biết được rằng em có một người mẹ tuyệt vời, người không những biết nhìn nhận mình đã sai mà thậm chí còn dũng cảm nhận lỗi cùng người khác”.